Monthly Archives: December 2016

Een prikbord met rozen

prikbord

Morgen is het tijd om het prikbord op mijn kamer in het NIA leeg te maken. Een van de twee Yannides heeft al voorgesteld dat ik bij het weggaan ergens op de muur ‘Caroline was here’ moet schrijven, want als je meerdere maanden in een kamer op het NIA hebt gewoond, is het een beetje ‘jouw’ kamer. Zo voelt het inderdaad wanneer ik naar het prikbord kijk.

De voornaamste reden om hier te komen was om meer te leren over grafstenen uit Hellenistisch Attika, maar op het prikbord zie je daar weinig van terug – bibliotheken delen immers geen toegangskaartjes uit. Wat je er wel in kan zien is dat het resultaat aan de ene kant bepaald is door eigen keuzes (waar ga je heen, wat hang je op het prikbord) maar deels ook door wat je hier tegenkomt (wie en wat kom je er tegen). Dat is ook het leuke van het instituut: er komt hier van alles voorbij. Iedereen heeft iets met Griekenland, maar omdat er voor iedere beursaal of groep (of Obama) een andere reden is om te komen, kom je waanzinnig veel meer nieuws tegen dan op je reguliere werkplek. Het gros houdt zich vanzelfsprekend bezig met de oudheid, maar dat hoeft niet. Lees de blogs hieronder maar, met gedichten, over alternatieve economieën, en over het fietsgedrag van Atheners.

Ik ben zeker niet de eerste en absoluut niet de laatste die dit waardeert. De reden waarom ik dat zo leuk vind kwam grappig genoeg naar voren bij een van de ontmoetingen hier. In oktober verbleven een Nederlandse kunstschilder en zijn vrouw aan het instituut. Beiden waren student in de jaren zestig, en we hebben het die avonden veel gehad over studeren. De echtgenote vertelde dat het in haar tijd lang niet zo vanzelfsprekend was dat iedereen naar de universiteit ging, maar dat ze wel heel blij was dat ze in die tijd, de jaren zestig, heeft kunnen studeren. Een van de dingen die haar opviel in vergelijking met nu was dat er destijds meer ruimte was om te ontdekken wat je leuk vindt, en verder te kijken dan je eigen studie. In het belang van de kenniseconomie was er meer ruimte voor studenten om een beurs te krijgen, en om te snuffelen aan iets buiten je studie. Natuurlijk wordt dat nu ook gepromoot en aangemoedigd, maar wel in een context waarin het verstikkende rendementsdenken heerst.[1]

Het Nederlands instituut in Athene is zo’n plek waar je daar wat makkelijker afstand van kan nemen. Je bent er op jezelf aangewezen, en terwijl de sociale verplichtingen van thuis ver weg zijn, heb je hier tal van mogelijkheden om je blikveld te verbreden en ideeën op te doen – voor je onderzoek, maar ook voor jezelf. Hoewel het studie-element dus nogal afwezig lijkt op het prikbord, heeft de inhoud van het prikbord wel bijgedragen aan het ontwikkelen van ideeën ervoor.

Het is een volledig andere context, maar de uitspraak van Rose Schneiderman, ‘the worker must have bread, but she must have roses too’ (zie de blog van Solange Manche hieronder), heeft ook hier geldigheid. De mogelijkheid om meer te zien en doen dan slechts werk, helpt om datzelfde werk beter en makkelijker te kunnen doen. Mijn prikbord zal dus morgen leeg zijn, maar ik kom zeker terug voor nieuwe rozen.

[1] Lees voor deze paradox vooral het artikel ‘Socrates en het rendementsdenken’ van Ineke Sluiter in de Groene Amsterdammer.